اقدام پژوهی یا تحقیق عملی یا علم عمل

یکی از انواع روش تحقیق است که به نظر می رسد نسبت به سایر روشها کاربردی تر بوده و صرفا بر مبنای تئوری نیست. مبدا اصلی این روش تحقیق در علوم اجتماعی است اما اینجا برای مدیریت سفارشی‌سازی شده است. از این روش می توان برای افزایش دانش سازمانی و یا آینده پژوهی با هزینه های به مراتب کمتر از روشهای دیگر بهره برد زیرا بجای راه اندازی آزمایشگاه و هزینه های تحقیقاتی سنگین، صرفا به بررسی عملکردهای فعلی سازمان و صورت برداری از تحلیل نتایج کسب شده می پردازد بنابراین بهترین جامعه ی تحقیق را پرسنل سازمان، مشتریان و ذینفعان تشکیل می دهند. از اقدام پژوهی می توان با عنوان عمل آگاهانه نیز نام برد زیرا مشخصه های عمل درنظر گرفته شده و ثبت می شوند و اصولاً اصلی ترین وظیفه واحد تحقیق و توسعه را باید آنالیز عملکردها، فرایندها، و نتایج داخل سازمان دانست که با تحقیقات خارجی نیز تکمیل می شوند. ایده های اصلی این روش تحقیق به شرح زیر است:

اقدام پژوهی تعاونی

بجای تحقیق بر عملکرد پرسنل، بهمراه ایشان تحقیق کنید. این باعث رشد سازمان می شود و همه در آن نقش دارند.

اقدام پژوهی مشارکتی

در این شیوه، تمام حاضرین می توانند انتقاد، مشارکت، و تکمیل کنند و آموزش صرفا از طریق استاد و شاگرد انجام نمی شود. در این روش، استاد صرفا ناظر و هدایت کننده ی بحث است.

اقدام پژوهی انتقادی

در این روش از افراد خواسته می شود که خودشان به انتقاد از عملکرد خود پرداخته، آنرا نقد کرده، راهکار بیابند، و عملکرد خود را اصلاح کنند. پیاده سازی این روش مستلزم وجود شخصیت انتقادپذیر در پرسنل است.

اقدام پژوهی در توسعه سازمان

در این روش ابتدا سازمان به این نتیجه می رسد که کلیشه های قبلی پاسخگو نیستند، سپس به پیدا کردن راهکارهای جدید می پردازد، و در نهایت یکی از راهکارهای جدید را می پذیر و آنرا مصوب می کند. این موضوع در بخش تحقیق و توسعه – توسعه سازمان بصورت کاملتر بیان شده است.

منابع اقدام پژوهی یا تحقیق عملی یا علم عمل

بر اساس نظریات: دلیل، بردبری، راول، پولوش، ریل، بروور، فاین، وایت‌هد، توربرت، بری، مارسل، اتکینز، والاس